Dyskusje dotyczące wpływu ciemnych wypełnień stomatologicznych na ludzki organizm toczą się od dekad. Głównym źródłem obaw pacjentów jest zawartość rtęci, czyli pierwiastka o potwierdzonej toksyczności. Mimo kontrowersji, amalgamat przez lata stanowił powszechny standard w gabinetach dentystycznych. Czy potocznie nazywane srebrne plomby rzeczywiście stanowią zagrożenie dla zdrowia?
Tradycyjne wypełnienie amalgamatowe powstaje z połączenia srebra, cyny, miedzi, cynku oraz rtęci zmieszanych w ścisłych proporcjach. Obecność ostatniego ze składników wywołuje najwięcej pytań. Badacze z całego świata od dawna analizują oddziaływanie opisywanej mieszanki na ciało człowieka, a kluczem do zrozumienia problemu okazuje się technologia produkcji konkretnego materiału.
Plomby amalgamatowe: czy są bezpieczne?
Szukając odpowiedzi na pytanie o bezpieczeństwo, trzeba wyraźnie rozróżnić dwie generacje tych materiałów. Pierwszą stanowią dawne wypełnienia z tak zwaną fazą gamma 2. W tym przypadku testy medyczne wykazały stopniowe uwalnianie rtęci do organizmu, co czyni je szkodliwymi.
Drugą grupę tworzą nowoczesne amalgamaty, pozbawione fazy gamma 2. Ten ulepszony typ materiału jest stabilny i nie uwalnia szkodliwych substancji do układu pokarmowego czy krwionośnego. W Polsce, w ramach świadczeń zdrowotnych NFZ, stosowano wyłącznie ten drugi, bezpieczny wariant.
Czy warto decydować się na plomby amalgamatowe?
Wypełnienia amalgamatowe cechują się znakomitą wytrzymałością mechaniczną, często przewyższającą popularne materiały kompozytowe. Mimo wysokiej odporności na nacisk i ścieranie, pacjenci coraz rzadziej wybierają takie rozwiązanie. Decydują o tym konkretne słabości technologiczne i estetyczne.
Wady wypełnień amalgamatowych
- Brak łączności z tkankami. Amalgamat nie spaja się chemicznie ze szkliwem ani zębiną. W efekcie po latach może pojawić się mikroszczelina brzeżna, ułatwiająca wnikanie bakterii i stwarzająca warunki do rozwoju próchnicy wtórnej.
- Niska estetyka. Ciemnoszary lub czarny kolor odznacza się na tle naturalnego zęba, co wygląda mało atrakcyjnie, szczególnie w widocznych strefach uśmiechu.
- Ryzyko przebarwień. W odosobnionych przypadkach materiał może powodować trwałe zmiany odcienia otaczających tkanek zęba.
Największą zaletą tego typu wypełnień pozostawała ich dostępność w ramach refundacji. Współczesna stomatologia oferuje jednak zaawansowane wypełnienia światłoutwardzalne, które pod każdym względem estetycznym przewyższają stare metody.
Kiedy wymienić starą plombę?
Brak bolesności oraz dobra szczelność wypełnienia oznaczają, że nie trzeba go natychmiast usuwać. Lekarze zalecają pozostawienie starych plomb, o ile badanie stomatologiczne nie wykaże niepokojących zmian.
Jeśli jednak pojawi się konieczność usunięcia amalgamatu, zabieg musi odbyć się w sprawdzonym gabinecie. Wymiana wymaga zachowania odpowiednich środków ostrożności, takich jak izolacja zęba koferdamem oraz stosowanie wydajnego ssaka, co zapobiega dostaniu się opiłków materiału do dróg oddechowych lub układu pokarmowego.
Jak wygląda przyszłość amalgamatu w stomatologii?
Materiał ten powoli staje się przeszłością. Przepisy prawne przedstawione w lipcu 2018 roku zabroniły zakładania amalgamatu u kobiet w ciąży, matek karmiących oraz dzieci poniżej 16. roku życia. Globalne i unijne normy sukcesywnie dążą do całkowitego wycofania rtęci ze stomatologii, a prognozy wskazują na pełne odejście od tych rozwiązań w najbliższych latach.
Najczęściej zadawane pytania
Czy stara plomba amalgamatowa w każdym przypadku zagraża zdrowiu?
Nie, o ile wykonano ją z materiału nowszej generacji pozbawionego fazy gamma 2. Taki amalgamat jest stabilny i bezpieczny dla organizmu.
Czy należy profilaktycznie wymienić wszystkie ciemne plomby?
Nie rekomenduje się profilaktycznego usuwania prawidłowo przylegających plomb. Zmiany dokonuje się jedynie wtedy, gdy pojawia się nieszczelność lub próchnica.
Jak przebiega bezpieczne usuwanie amalgamatu?
Stomatolog stosuje specjalną osłonę, czyli koferdam, oraz chłodzenie wodne wraz z silnym ssakiem, aby uniemożliwić połknięcie lub wdychanie cząsteczek materiału.
Dentysta Katowice ATRIA. Zapraszamy do naszych gabinetów!
Chcesz skonsultować stan swoich wypełnień lub zastąpić stare plomby nowoczesnym kompozytem światłoutwardzalnym? Zespół specjalistów w gabinetach ATRIA zapewnia kompleksową opiekę stomatologiczną w oparciu o bezpieczne procedury i najwyższe standardy. Skontaktuj się z nami i umów wizytę kontrolną już dziś.
